STICHTING TOT BEHOUD LEEFMILIEU

Deze gedoogvergunningen werden verstrekt met het oog op een aanstaande sluiting van de centrale, die echter, wat betreft de laatst in gebruik zijnde eenheid, steeds weer werd uitgesteld.

Onze stichting is in 1990 opgericht naar aanleiding van de dreigende vestiging van een afvalverbrandingsinstallatie in Buggenum. Mede dankzij het feit dat we het Gemeentebestuur van Haelen achter ons standpunt kregen dat deze installatie niet gewenst maar ook onnodig was is Buggenum als mogelijke vestigingsplaats afgevoerd en heeft de provincie Limburg uiteindelijk alle plannen voor afvalverbranding in de provincie Limburg in moeten trekken.

Daarna is onze stichting enkele jaren met wat mindergrote en aandachttrekkende zaken bezig geweest totdat een nieuwe bedreiging aan de horizon verscheen: Het door de autoriteiten als energie- en milieupark Buggenum gedoopte nieuwe bedrijventerrein.
Eind 1996 heeft EPZ de Maascentrale uit bedrijf genomen en sindsdien zit EPZ te kijken met een ongebruikt zeer zwaar vervuild bedrijfsterrein (multifunctionele sanering kost ruim 100 miljoen gulden.)

Deze vervuiling is er oorzaak van geweest dat indertijd - eind 80-er jaren - toen men een plaatsje zocht voor een afvalverbrandingsinstallatie in Zuid-Nederland men heeft afgezien van vestiging in Buggenum, immers de sanering van de bodem was te duur, en is uitgeweken naar Maasbracht.
Vervolgens bleek er geen behoefte meer te zijn aan afvalverbrandingscapaciteit in Nederland waarna de plannen voor Maasbracht ook zijn ingetrokken.

Op een slinkse wijze (5 voor 12 en zonder inachtneming van mogelijke inspraak) heeft de provincie Limburg, via MEGA Limburg aandeelhouder van EPZ, het streekplan in die zin aangepast dat het voormalige Maascentrale terrein werd aangewezen als bovenregionaal industrieterrein (=met de meest zware industriële bedrijvigheid) met voorkeur voor vestiging van milieu- en energietechnologische bedrijven.
Wat hiermee bedoeld wordt is tot op dit moment niet duidelijk, tenminste wordt door de bestuurders niet uitgesproken omdat inmiddels duidelijk is geworden dat men op grote schaal afval wil be- en herverwerken, en dat is aan de burger niet te verkopen.
Inmiddels is duidelijk geworden dat Buggenum het grootste afvalcentrum van Zuid-Nederland zal worden met daarin een centrale plaats voor Demkolec als afvalvergasser, die alleen op deze wijze tot een rendabele bedrijfsvoering kan worden gebracht.
Demkolec is namelijk een van de bakstenen (onrendabele investering van ruim 1 miljard gulden) van SEP die moet worden afgekocht. EPZ is weer aandeelhouder van SEP.

Op basis van een aangenomen motie in de Haelense Gemeenteraad is de gemeente gaan werken aan een bestemmingsplan dat in voorontwerp in november 1997 werd gepresenteerd waarin als elementen werden gepresenteerd:

• Zware industrie.
• Uitbreiding van het bestaande terrein Met de nodige hectaren.
• Afsluiting van een toegangsweg naar Buggenum zonder alternatieven.
• Geluidscontouren die sterk richting het dorp Buggenum verschuiven.

Tegen dit voorontwerp is massaal protest aangetekend juist in een periode dat er gemeenteraadsverkiezingen werden gehouden.
De regerende coalitie kreeg van de kiezer een flink pak slaag maar presteerde het de verkiezingsuitslag in het geheel niet te respecteren en met behulp van 1 kop stemvee van een VVD'er regeert de oude coalitie met een 7-6 meerderheid.
Hierbij dient nog te worden aangetekend dat in 1996 de dan regerende coalitie door het CDA is opgeblazen omdat er een partij in meedeed (Samen Verder) die niet bereid was mee te werken aan de totstandkoming van een bestemmingsplan met zodanig grote negatieve gevolgen voor de inwoners van de gemeente Haelen.

Daarnaast dient te worden opgemerkt dat de VVD slechts in de gemeenteraad kon komen doordat de voormalige lijsttrekker van de Lijst Buggenum, de heer van Bilsen, vlak voor de verkiezingen overstapte naar de VVD en als beloning hiervoor een plaatsje heeft gekregen voor de VVD in Provinciale Staten van Limburg.
Saillant detail is bovendien dat de heer van Bilsen in een slecht verkoopbaar huis woonde pal naast een spoorlijn maar doordat de grond waar zijn huis op stond gepland was toegevoegd te worden aan het Maascentraleterrein onder het voorkeursrecht door de gemeente is opgekocht en hij nieuwbouw heeft kunnen plegen midden in Buggenum daar waar andere burgers die willen bouwen jaren kunnen wachten eer ze aan de beurt zijn.

Geschrokken door de verkiezingsuitslag en het massale verzet uit de bevolking weten alle politieke partijen tot een compromis te komen wat betreft het Maascentraleterrein; dit compromis ging uiteraard minder ver dan het voorontwerp van het bestemmingsplan.
Omdat de burgemeester, de heer Heijmans (portefeuillehouder) als loopjongen van de provincie op deze wijze zijn zin niet dreigt te krijgen onttrekt hij zich van alle verantwoordelijkheid - het bestemmingsplan wordt doorgeschoven naar een wethouder - maar laat hij niet na om, terwijl hij onafhankelijk zou moeten zijn, voortdurend zich in de discussie te mengen om de zaken naar zijn (=provincie en EPZ, MEGA, AVL) hand te zetten.

In mei 1998 is de bevolking massaal in opstand gekomen Met behulp van een demonstratieve optocht en het aanbieden van petities aan gemeenteraadsleden.
Burgemeester en Wethouders weigerden deze petities in ontvangst te nemen. Een en ander is intensief gevolgd door de regionale pers (kranten, radio en TV).
Het ontwerp bestemmingsplan werd in juni 1998 ter visie gelegd en was naar aanleiding van het protest een tikkeltje opgeschoven richting niet-industriële belanghebbenden maar al met al nog zo bedreigend voor de leefomgeving dat er meer dan 750 bezwaarschriften tegen dit plan werden ingediend (een zeldzaamheid in Nederland)
Daarna volgen de incidenten elkaar op:

• Een miljoenenschadeclaim van EPZ richting gemeente en individuele gemeenteraadsleden indien zij een bestemmingsplan vaststelt waarin EPZ zich niet kan vinden terwijl het vaststellen van een bestemmingsplan een autonoom recht van een gemeenteraad is.
  De gemeenteraad werd onrechtmatig handelen verweten. Men verwees naar een oude motie uit 1995 terwijl er jurisprudentie voldoende is dat een nieuw gemeenteraad een haaks daarop staand besluit kan nemen. Dat is het "nadeel" van een democratie.
• Achterkamertjesoverleg (we zijn immers in Limburg) waarin de provincie onder aanvoering van gedeputeerden die ook nog commissaris zijn bij EPZ, MEGA en AVL die in deze fase van een bestemmingsplan nog niets te zoeken heeft, EPZ en AVL (AfvalVerwijdering Limburg waarvan de provincie via MEGA ook de aandelen in handen heeft) tot een herenakkoord komen waarbij de mening van de burgers weer met voeten getreden wordt. Sterker nog: nooit is binnen de gemeenteraad een discussie geweest wat de inzet van de gemeente is bij deze onderhandelingen achter gesloten deuren. EPZ vindt zelfs een Juridisch bureau dat de claim van EPZ kan hardmaken. Later blijkt dit ook de huisjurist van EPZ te zijn!

Zijn opvolgster weigert zijn plaats in te nemen waarna de burgemeester belangenbehartigers van burgers beschuldigt van het uiten van bedreigingen aan het kandidaat raadslid. Hij schakelt zelfs justitie in die niets van deze beschuldigingen kan waarmaken, sterker nog, het kandidaat raadslid stelt openlijk nooit bedreigd te zijn. Nu haalt Buggenum zelfs de landelijke pers!

Onze stichting vraagt een ander juridisch adviesbureau op het gebied van bestuursrecht en ruimtelijke ordening een contra expertise uit te voeren. Er blijft niets heel van de bedreigingen van EPZ en laat staan van een rechtvaardiging van het herenakkoord.
Op basis van een presentatie van beide bureaus in de gemeenteraad blijkt dat het EPZ/gemeentelijk juridisch bureau afgaat als een gieter, het bestemmingsplan niet kan worden vastgesteld en worden beide bureaus, zonder dat daar in de gemeenteraad normale besluitvorming heeft kunnen plaatsvinden, met de opdracht belast om nota bene samen met een advies aan de gemeenteraad te komen hoe het bestemmingsplan naar de eindstreep kan worden gebracht.

De bureaus blijken het over fundamentele zaken niet eens te kunnen worden en een van de bureaus haakt af als in de procedure een dreigbrief van de provincie op tafel verschijnt dat de gemeente zich te houden heeft aan wat de provincie zegt besloten te hebben over het Maascentrale terrein, terwijl die provincie zich in deze fase van de strijd niet te bemoeien heeft met wat een Gemeenteraad doet. anderzijds voortdurend met dubbele petten de zaken tracht naar zijn hand te zetten.

Beide bureaus adviseren om toch maar met provincie en EPZ Gesprekken te voeren om te kijken of er alsnog een bestemmingsplan tot stand kan worden gebracht dat door de Gemeenteraad geloodst kan worden.
En opnieuw: zonder dat de Gemeenteraad heeft vastgesteld wat de inzet van die onderhandelingen is duiken B&W weer achter gesloten deuren met EPZ en provincie en wordt er vervolgens een bestemmingsplan gepresenteerd dat doet vermoeden dat achter die gesloten deuren gedineerd is en sigaren gerookt zijn (zo doen wij immers zaken in Limburg). Uit het resultaat blijkt overduidelijk dat er niet gevochten is voor de belangen van de omwonenden, de burgers die blijkbaar hun belang niet in de handen kunnen leggen van B&W omdat dan die belangen verkwanseld worden. Het bestemmingsplan heeft de gemeente Haelen dan al bijna 1 miljoen gulden gekost, ook een unicum in Nederland en goed voor het optrekken van de belastingen van de burgers van de gemeente Haelen.

Inmiddels ligt er een bestemmingsplan dat op 1 juni in een commissievergadering behandeld is en dat op 15 juni is vastgesteld in de Gemeenteraad van Haelen. Een inhoudelijke discussie is niet gevoerd, meer dan 6 uur hebben de raadsleden modder naar elkaar zitten gooien waarbij de burgemeester met de coalitie heeft meegeworpen richting oppositie. De massaal opgekomen burgers schaamden zich inwoner van de gemeente Haelen te zijn.

Van dat plan kan maar een ding gezegd worden volgens ons: los zand, geen steekhoudende argumenten om bepaalde besluiten te kunnen nemen, alleen rekening houdend met de belangen van EPZ, AVL en MEGA en dus de dubbelpettende provincie en tot overmaat van ramp een plan dat in zijn economische paragraaf moet toegeven dat het verlieslijdend is!!!! Het ontbreekt er nog maar aan dat nu reeds is aangegeven hoe alsnog de burger voor dit verlies moet opdraaien.

Meer dan 1000 bezwaren zijn vervolgens ingediend bij GS Limburg die door inventieve rekentrucs via de pers laat verkondigen dat er "slechts" 400 bezwaren zouden zijn. Inmiddels zijn we ook in een fase beland waarin duidelijk is - bewijzen beschikbaar - dat de regionale pers op aandrang van in eerste fase burgemeester Heijmans en, in een latere fase het provinciebestuur niet meer vrij kan berichten over de gang van zaken.

De materie heeft tot nu toe zoveel stof opgeleverd dat er een compleet Asterix verhaal over is verschenen en dat de burgers op een ludieke wijze op de hoogte gehouden worden door Suske en Wiske verhalen. Demkolec doet er inmiddels alles aan zich zo aantrekkelijk mogelijk te maken voor een eventuele koper door zeer ruime milieuvergunningen aan te vragen die vervolgens ook verleend worden. Door de provincie! Tegen de oude vergunning overigens wordt door diezelfde provincie niet handhavend opgetreden hoewel een aanklacht van onze kant gegrond is verklaard.

Het door EPZ indertijd ingediende saneringsplan voor het door haar zwaar vervuilde terrein is door EPZ ingetrokken omdat zij de terreinen voornemens is te verkopen aan REO (Regionale Economische Ontwikkelingsmaatschappij, waarin Haelen voor 15% deelneemt). Uiteindelijk betekent dit dat de burger alsnog kan opdraaien voor het door anderen achtergelaten rotzooi.

0p de op 15 december 1999 gehouden provinciale hoorzitting blijkt andermaal dat de provincie niet zit te wachten op kritische geluiden van burgers. De gemeente Haelen krijgt weer ruimte om nieuwe leugens te verkondigen, burgers mogen hun verhaal doen waar vervolgens niet inhoudelijk op wordt ingegaan. Gedeputeerde Bronckers moet door een burger tot de orde geroepen worden omdat hij in plaats van te luisteren in discussie is met zijn ambtenaren.

Parallel aan de bestemmingsplanprocedure loopt de procedure om te komen tot een saneringsplan. Het oorspronkelijk door EPZ ingediende plan wordt nu door REO ingediend en nog snel wordt er een BV onder REO opgericht die de risico's moet afdekken in geval de sanering toch tegenvalt. Valt e.e.a. tegen dan gaat deze BV gewoon failliet en kan de gemeenschap alsnog voor de saneringskosten opdraaien.

De termijn waarbinnen bezwaren kan worden ingediend bij GS tegen het door REO ingediende saneringsplan eindigt op 24 december 1999. Reeds op 11 januari 2000 een ongekende snelheid wat voldoende zegt over de zorgvuldigheid - onzorgvuldigheid dus-) wordt door GS het saneringsplan goedgekeurd en worden alle bezwaren, hoe ernstig deze ook zijn en hoeveel tijd een afgewogen beoordeling van bezwaren dan ook zou kosten, naar de prullenbak verwezen; indien het saneringsplan niet zou zijn goedgekeurd zou GS de termijn van goedkeuring voor het bestemmingsplan (2e helft januari) niet halen.

GS van de provincie Limburg heeft inmiddels het bestemmingsplan vastgesteld zonder daarin noemenswaardige wijzigingen aan te brengen.
(Dagblad De Limburger 28.01.2000).
Begin februari, terwijl het door GS goedgekeurde bestemmingsplan nog ter inzage moet worden gelegd verkoopt EPZ haar eigendommen aan REO BV en een deel daarvan gaat via REO weer door naar PGM Milieuservices (het voormalige AVL).
Los van het feit dat het bestemmingsplan nog niet onherroepelijk is vindt deze verkoop plaats en EPZ vrijwaart zich in de overdrachtsakte voor eventuele kosten die in de toekomst gemaakt moeten worden voor het opruimen van door haar veroorzaakte vervuiling voor zover deze vervuiling niet expliciet beschreven is in het bodemsaneringsplan dat overigens door REO BV van EPZ is overgenomen.
Op 13.03.2000 wordt het bestemmingsplan ter visie gelegd.
Op 04.04.2000 wordt op een drukbezochte door meerdere organisaties belegde informatieavond te Buggenum de bevolking nogmaals geconfronteerd met de gevolgen van de plannen voor de leefomgeving. De gemeentelijke vertegenwoordiger in het panel, wethouder van Horne, weet geen raad met de argumenten van de tegenpartij.

Op 11.04.2000 start de gemeente Haelen met de sloop van een woning op de groene driehoek, de woning van de eerdergenoemde heer van Bilsen. Ondanks sommatie van onze kant, enerzijds omdat men procedureel fout handelt anderzijds omdat men immoreel handelt omdat het bestemmingsplan nog steeds niet onherroepelijk is en er dus geen feitelijke reden is de bevolking voor de kop te stoten door de sloop door te zetten. Ook een beroep op de gouverneur, baron van Voorst tot Voorst, leidt niet tot het gewenste resultaat. Uit zijn reactie op ons verzoek om de sloop stil te leggen blijkt dat hij slechts informatie heeft ingewonnen bij de gemeentelijke bestuurders die weer uitgeblonken hebben in het verstrekken van onjuiste en onvolledige informatie. Een 15 cm dikke stapel papier aan bezwaarschriften en verzoeken om voorlopige voorziening worden medio april 2000 ingediend bij de Raad van State.

Op 6 oktober 2000 behandelt de Raad van State het verzoek om voorlopige voorziening. Een bus vol tegenstanders is getuige hoe in een 4 uur durende discussie met name burgers alsnog verzoeken direct de rem op het bestemmingsplan te zetten en de industriële belanghebbenden voor de zoveelste maal in staat worden gesteld hun in eerdere fases reeds weerlegde argumenten andermaal ten tonele te toveren.

Het verzoek om voorlopige voorziening is belangrijk omdat de plannenmakers doen alsof er geen Raad van State bestaat en gaan gewoon over tot gedeeltelijke realisering van de plannen.

Intussen wordt de situatie bij Demkolec, een van de bewoners van het gewraakte industrieterrein, hoe langer hoe belachelijker. In 1999 verkondigde men nog dat men eerst een MER ging maken en vervolgens een daarop gebaseerde nieuwe milieuvergunning ging aanvragen om naast kolen secundaire brandstoffen (afval) te gaan bijstoken, nu vraagt en krijgt men van de provincie een gedoogbeschikking om straffeloos met afvalvergassing te gaan experimenteren omdat men niet in staat is de consequenties voor de installatie en de leefomgeving te beschrijven en omdat men anders de deuren kan sluiten omdat niet concurrerend stroom kan worden opgewekt: Milieuwetgeving wordt misbruikt om economisch voordeel te kunnen behalen terwijl de vergunningverlener/handhaver tot over zijn oren belangenverstrengeld is in de hele kwestie.

Status: bijgewerkt tot 10.1 1.2000