Je mag haar geen activiste noemen,of milieufreak. Sinds 1996 staat Annelies Derkx-passage (1953) op de bres voor het leefmilieu van Buggenum en omstreken. Het Maasdorp in hartje Limburg dreigt het centrum van de provinciale afvalverwerking te worden. "Het gaat om het grote geld. Afval omtoveren tot groene stroom is big business"
Kanker
"Als ex-kankerpatiënt sta ik anders in het leven. Niet dat ik mijn
ziektebeeld wil relateren aan de milieu-problematiek, dat zou te ver doorschieten. Er zijn ook geen bewijzen voor. Maar de ziekte maakt je wel bewuster van hoe je leeft. Natuurlijk heb ik ook enkele malen op het punt gestaan om het bijltje erbij neer te gooien. Toen ik fysiek bedreigd ben bijvoorbeeld. Maar ik heb de afgelopen jaren een enorm dossier opgebouwd, met heel specifieke kennis en een relatienetwerk over heel Nederland. Wie moet het ovememen?
Bovendien is de Stichting tot Behoud Leeftmilieu Buggenum Haelen Horn Nunhem en naaste omgeving een hechte club met veel humor. Elke vergadering wordt besloten met de laatste moppen die we hebben gehoord. Ik zie dit werk ook wel als hobby. Het klinkt vreemd, maar het is wel zo."
Lastpakken
"Ik hoor wel eens in mijn omgeving: waar doe je het voor? Wat heeft het je opgeleverd? Mijn antwoord luidt dan: er is nog steeds niks concreets gebeurd. Bij Nuon en Essent voelen ze onze adem in hun nek, ze vinden ons enorme lastpakken. Onze deskundigheid wordt steeds groter, plannenmakers hebben geleerd rekening met ons te houden. Het is bij uitstek lange-termijnwerk, net als mijn baan als casusregisseur strafzaken bij de Raad voor de Kinderbescherming. je steekt veel energie in kleine crimineeltjes, van wie je
hoopt dat ze op hun 25e, als ze op het punt staan pappa te worden, denken: 'Die mevrouw van de kinderbescherming had het nog niet zo verkeerd met me voor.'
Weet je waar ik ook veel voldoening uit haal? Dat ik bij de Raad van State
tegenover advocaten van de duurste kantoren sta die je met hun flair en
arrogantie behandelen als een boerenkip uit Haelen. Hoe haal ik hun argumentatie onderuit, dat is voor mij de uitdaging."
Groene stroom
"De tv-spotjes over groene stroom zijn pure volksverlakkerij. Die lange rijen windturbines langs de Noordzee. Kijk eens: schone energie! Maar groene stroom komt vooral uit verbranding en vergassing van organisch afval zoals rioolslib, afvalhout en kippenmest. De kolenvergasser van Demkolec mag als procédé dan uniek zijn geweest, hij was niet rendabel. We hebben ook steeds geroepen dat die proeffabriek als een molensteen om de hals van de elektriciteitsproducenten hing. Dat is ons niet in dank afnomen, hoor. Sprookjes zijn alleen leuk als iedereen bereid is erin te geloven.
Demkolec is overgenomen door Nuon Power, dat de vergasser rendabel probeert te maken door het bijstoken van afval als secundaire brandstof die in Buggenum vijftig procent van de energie-opwekking moet realiseren. Daarvoor heeft
Nuon de meest ruime vergunning aangevraagd, waardoor er 39 keer zo veel kwik, 14 keer zo veel arseen en 7 keer zo veel chroom de lucht in gaat.
En dat allemaal vanwege de Kyoto-afspraken over het terugdringen van het broeikaseffect, de C02-reductie. In navolging van tal van andere wetenschappers heeft Hans Labohm van Instituut Clingendael gewezen op rekenmodellen waaruit blijkt dat door Kyoto de temperatuur op aarde in
2050 met 0,07 graden Celsius zal zijn gedaald. Dat is een daling die een
normale thermometer niet eens registreert."
Paradijsje
"We wonen hier prachtig, in het Haelens Broek. Onze tuin grenst aan bedrijventerrein Windmolenbos, maar door al het groen zie je daar niks van.
Het is een paradijsje dat mijn man Har en ik met zorg hebben opgebouwd. We komen er tussen onze beestenboel, melkgeiten, kippen, paard, katten en hond tot rust en bouwen er de nodige energie op. We hebben hier betrekkelijk weinig
last van de vergasser. Ik ben weliswaar voorzitter van de leefmilieustichting, maar heb er amper belang bij. De wind waait meestal richting Buggenum, wordt wel eens gekscherend geroepen. Maar de uitstoot van Nuon Power zal zich over grote delen van Midden-Limburg verspreiden. Mijn man en ik komen allebei uit
Leeuwen, bij Roermond. We zijn verhuisd omdat we ons niet meer herkenden in het dorp waar we opgroeiden. Leeuwen wordt helemaal overheerst door de papierfabriek en de Roermondse industrie. Deze woning hebben we in 1994 gekocht. De tuin was toen nog weiland. In die jaren ging de oude Maascentrale van de toenmalige PLEM dicht. We hebben nog bij de gemeente geïnformeerd wat de plannen waren. Het antwoord luidde: geen. Dan valt het koud op je dak als het opeens anders blijkt te zijn, dat er wel degelijk van alles staat te gebeuren.'
Illegaal
"In 1998 werd bij mij opnieuw een gezwel geconstateerd. Ik moest onder het mes, het was onduidelijk of het goedaardig, of kwaadaardig was. We stonden toen op het punt om te verkopen, om alles achter te laten. Op het laatste moment zijn we gezwicht, en toch gebleven. Op dat moment kies je ervoor om in
de nabijheid van zo'n industrieterrein te wonen. Dat was anders dan vier jaar eerder. We besloten d¢¢r te gaan, er het beste van te maken, proberen de zaken zoveel mogelijk binnen de perken te houden. Dat is wat we blijven doen: politiek en bedrijven blijven toetsen op zaken als leefbaarheid, gezondheid en op de juridische aspecten van hun besluiten. Natuurlijk merk je dat ze bij de gemeente Haelen anders tegen ons aan zijn gaan kijken. Achter in de tuin
stonden vier palen, op twee meter van elkaar, met een afdak erop. Bij slecht weer was het de schuilplaats van ons fjordenpaard. Opeens kwam de gemeente erachter dat het een illegaal bouwsel was, en dat het, onder dreiging van een dwangsom, moest worden afgebroken. We wisten niet eens dat het niet legaal was, laat staan meldings- of vergunningsplichtig. Dat krijg je als je je hoofd boven het maaiveld uitsteekt."
Grote geld
"Om het broeikaseffect terug te dringen, heeft de overheid dit jaar bij 93 bedrijven voor 1,2 miljard euro geïnvesteerd in C02-projecten. Begrijp je
nu waarom bedrijven en elektriciteitsmaatschappijen met het verbranden van afval in de weer zijn. Het gaat om het grote geld. Hier valt veel geld te verdienen!
Het verontrustende daaraan is de rol die de overheid speelt. Die meet met twee maten. Opeens luistert het niet zo nauw met regels die de overheid zelf heeft opgesteld. De overheid doet alles om bedrijven overeind te houden. Waarom hoeven elektriciteitscentrales aan minder strenge eisen te voldoen dan
de reguliere afvalverbranders? Het leefmilieu,is naar het tweede plan geschoven, het gaat om geld, geld, geld. De provincie heeft jarenlang gedoogd dat PLEM en EPZ het terrein van de Maascentrale vervuilden. Sanering zou 45 miljoen euro kosten. Logisch dat ze iets verzinnen waardoor er niet gesaneerd hoeft te worden. Afvalverwerking dus. Logisch dat men weinig trek heeft om
naar alternatieven te kijken. Als er een afvalscheidingsbedrijf komt, hoeft alleen maar 'functiegericht' gesaneerd te worden. Dat kost niet meer dan 5 miljoen euro. Voor die sanering krijgt Essent tien jaar de tijd. Welke particulier kan rekenen op zo'n soepele behandeling?"
Voettocht
"Onze tegenstanders gokken erop dat we de moed opgeven of stoppen uit geldgebrek. Aanvankelijk hebben we met donateurskaarten gewerkt, we hebben er zo'n 4000 verkocht, à vijf gulden. En we hebben ooit kerstkaarten uitgebracht. We hebben een strip uitgegeven, Asteiix en het energie- en milieupark Buggenum. Op die manier konden we op een simpele manier uitleggen waar we mee bezig zijn en dat we, net als Asterix, vechten tegen een overmacht. Het was in die tijd niet zo moeilijk de bevolking van Buggenum mee te krijgen. In 1998 hebben we een menselijke keten om Maascentrale en Demkolec gevormd, en zijn we vervolgens te voet naar het gemeentehuis in Haelen gegaan om een petitie aan te bieden. Maar burgemeester en wethouders lieten het afweten. Twee jaar geleden gingen we met een bus vol dorpelingen naar de Raad van State. We kregen vlaai mee van de plaatselijke bakker. Maar als direct resultaat uitblijft, wordt het moeilijk de mensen warm te houden voor de zoveelste Raad van State-zaak. Och, het is des mensen dat je niet voortdurend geconfronteerd wil worden met wat er om je heen gebeurt. Je wil wel eens de andere kant opkijken, er is al ellende genoeg. Sinds de verkiezingen van maart hebben we meer steun in de gemeenteraad. Dan is het extra teleurstellend dat bij de Raad van State niemand van de raadsleden zich laat zien. Ik begrijp heus wel dat je besluiten van de oude raad niet zo maar kunt terugdraaien. Maar het minste wat je kunt doen, is je eigen visie, die je vier jaar in de oppositie hebt verkondigd, er tegenover zetten."
NIMBY
"Nee, we worden niet gedreven door het NIMBY-syndroom: not in my backyard. Het is niet zo dat we alles willen weren wat in onze achtertuin wordt gepland. Maar Buggenum krijgt voor zo'n kleine gemeenschap wel héél veel te verhapstukken. We zijn niet overal tegen, maar vinden dat de overheid de kerk in het midden moet laten. Houd het leefbaar, ruimte is een schaars goed geworden. We hebben ook een alternatief bestemmingsplan ingediend. Je had ook iets anders kunnen verzinnen met de Maascentrale. Maar de gemeente Haelen heeft zich nooit over alternatieven willen buigen. Natuurlijk, je kunt er altijd iets tegenover zetten wat erger is. Waar maken we ons hier druk om als je ziet onder welke omstandigheden mensen elders op de wereld sterven? Maar we eisen dan ook geen natuurpark met Galloway runderen. Hier ligt een industriepark dat verder benut zal worden, dat begrijpen we ook wel. Maar waarom worden de mensen dan zo voor de gek gehouden?
Waarom willen Essent en Nuon een veel ruimere vergunning dan ze nodig hebben? Dat zijn toch dingen die je je kunt afvragen."
Veertig doden
"De macht van de elektriciteitsbedrijven, samen met de provincie, is z¢
groot. Die boodschap hebben we ook bij de Raad van State overgebracht: kijk eens naar de manipulaties waarmee het bestemmingsplan Omleiding Maascentrale bij de gemeente door de strot is geduwd. Essent gaat bij de Maascentrale afval
scheiden en verwerken. Sloopafval, bagger- en rioolslib, afvalhout, dat soort zaken. Wat ze nu aankondigen, is nog maar eenderde van wat er allemaal komen gaat. Hoe ik dat weet? Zo gaat het altijd. Stap voor stap. Eerst de burgers dit laten slikken, en dan komen ze weer met wat nieuws. Het is de bekende salami-tactiek. De begeleidende boodschap blijft dezelfde: het is goed voor het milieu. De omleiding van de Napoleonsweg schuift een stuk onze richting op. Twee kilometer nieuwe weg, om de kern Haelen te ontzien. Daar is niks op tegen, maar waarom doen ze niet hetzelfde om de kern Neer te ontzien? En de
kern Baarlo? Omdat die weg er moet komen voor de ontsluiting van Nuon Power en Essent. Die krijgen de door hen gewenste infrastructuur gratis en voor niks.
En dan komen de advocaten van de provincie bij de Raad van State met het argument dat die weg er moet komen omdat de Napoleonsweg veertig doden heeft gekost. Dat vind ik onkies."
Milieufreak
"In mijn werk heb ik geleerd dat je optimale nabijheid moet combineren met functionele afstand. Oftewel: de ellende,op je werk mag niet je leven gaan bepalen. je moet er niet van wakker liggen, dan gaat het mis. Het gaat ook niet om emotie, maar om deskundigheid. Zonder kennis sta je nergens. In het dichtbevolkte Nederland, waar we hutje mutje op elkaar zitten, zijn mensen steeds minder bereid dingen van elkaar te accepteren. We hebben ruimte nodig om in balans te blijven, om te kunnen asemen. Het is jammer dat daar zo weinig oog voor is. Het grote geld heeft de macht, en de politiek gaat daar te vaak in mee. De natuur heeft ons niet nodig. Maar wij hebben de natuur wel nodig. Of klink ik nu als zo'n softe milieufreak?"
|
|
