GASTPAGINA

STICHTING TOT BEHOUD WELZIJN EN MILIEU IN HET DORP BUGGENUM

KLEIWARENFABRIEK BUGGENUM

index artikelen

Resultaten metingen luchtkwaliteit Buggenum 2004

In opdracht van Gedeputeerde Staten van de provincie Limburg is er een meetstation ingericht aan de Dorpstraat te Buggenum, in de bocht nabij de Maaskade. Vanaf april 2004 wordt de luchtkwaliteit gemeten. Onderstaande tekst betreft de belangrijkste uitgangspunten, resultaten en conclusies uit de eerste tussenrapportage over 2004 die recent is vrijgegeven.

Hieronder wordt alleen behandeld wat van toepassing is of zou kunnen zijn op de Kleiwarenfabriek Buggenum zoals de gemeten fluoride. Voor de volledige rapportage verwijzen wij naar de website www.luchtkwaliteit.limburg.nl.

Inleiding

De Provincie Limburg heeft de meetlocatie ingericht aan de dorpstraat in de nabijheid van huisnummer 94 te Buggenum. Dit is benedenwinds van de Nuon-centrale (Demkolec) maar niet benedenwinds van de kleiwarenfabriek Buggenum. Op deze locatie kan een zo goed mogelijk beeld verkregen worden van de mogelijke invloed van de Nuon emissie op de locale luchtkwaliteit.

Resultaten

Fluoride is bepaald door de lucht aan te zuigen over geïmpregneerde filters. Het fluoride wordt op het filter afgevangen en de hoeveelheid geanalyseerd. Fluoride is gemeten in de periode van 7 april 2004 tot en met 27 mei 2004. in deze periode zijn 48 dagmonsters genomen ( 24-uurswaarden ). Uit metingen blijkt dat de maximale 24-uurswaarde 0,26µg/m³ bedraagt. Het gemiddelde van alle meetwaarden bedraagt 0,056 µg/m³. De hoogste waarden werden gemeten bij een windrichting noord/west 330 graden.

Conclusies

De gezondheidsnormen worden niet overschreden. De MTR (Maximaal Toelaatbaar Risico) ter bescherming van de meest gevoelige ecosystemen wordt wel overschreden evenals de streefwaarde. Het gemiddelde is vergelijkbaar met het jaargemiddelde zoals dat in 2003 in Maastricht gemeten is. De belangrijkste bronnen voor fluoride zijn de keramische industrie, steenfabrieken en aluminiumproductie. Fluoridenmetingen in de lucht worden uitgevoerd in gebieden waar door locale industrie een verhoogde fluoremissie plaats vindt. Ook in Buggenum staat een steenfabriek op enige honderden meters van de meetlocatie, dit is waarschijnlijk de oorzaak van verhoogde concentraties fluoride.



Kleiwarenfabriek neemt kritiek ter harte

Kleiwarenfabriek Buggenum BV neemt op korte termijn maatregelen om een eind te maken aan de stankoverlast, waarmee omwonenden van het bedrijf in Buggenum worden geconfronteerd. Het bedrijf wil de overlast verminderen door de schoorsteen met tien tot vijftien meter te verhogen.

Dat heeft directeur H. Engels van het bedrijf gisteren laten weten. "Een verhoging van de schoorsteen met tien meter heeft al tot gevolg dat de stankoverlast met de helft afneemt" zo legt hij uit. "Maar, we willen nog iets hoger gaan om de hinder nog meer te beperken. Zodra we weten of dat kan, vragen we bij de gemeente een bouwvergunning aan."

De directie van de kleiwarenfabriek heeft tot die maatregel besloten omdat tal van omwonenden zich in de voorbije weken hebben beklaagd over een aanhoudende stankoverlast.
Die overlast is volgens Engels te wijten aan een technische storing in het productieproces en communicatieproblemen met het bedrijf dat die processen bewaakt. Beide problemen zijn volgens hem deze week opgelost.
Engels: "Het productieproces loopt hier zeven dagen per week continu door. Ons personeel is maar acht uur per dag aanwezig. Daarom hebben we een bedrijf ingehuurd dat op afstand de productie bewaakt. Als er iets misgaat, wordt dat aan ons gemeld. In die communicatie is echter een paar weken geleden iets misgelopen toen een schuif is doorgebrand."

De directe omwonenden van de fabriek zijn toen als het ware bedolven onder een golf van stank. "De stank die uit de fabriek kwam was zo penetrant dat omwonenden de hele dag ramen en deuren gesloten moesten houden", weet J.Meerts, die vlakbij de fabriek woont. "Je kon ook niet buiten komen. Je werd er misselijk van de stank."
De stankgolf door de storing in de fabriek vormde voor Meerts en andere omwonenden de druppel die de emmer deed overlopen. "We hebben al zeker een half jaar overlast. Vooral in de weekeinden stinkt het er verschrikkelijk", zegt hij. Samen met andere omwonenden heeft hij het gemeentebestuur van Haelen gevraagd om stappen tegen de fabriek te ondernemen.

Wethouder G. van Home legt uit dat de gemeente de fabriek vorige week om opheldering heeft gevraagd en ook op afdoende maatregelen heeft aangedrongen. "We hebben ook de GGD ingeschakeld om metingen te doen. Maar toen zij daarmee deze week wilde beginnen was de storing al verholpen. We gaan nu samen met de GGD en het bedrijf bekijken of er nog meer maatregelen nodig zijn."
De gemeente Haelen wil de bewoners van Buggenum binnenkort informeren over het storingsincident en over toekomstplannen van de kleiwarenfabriek. Het bedrijf heeft namelijk een nieuwe milieuvergunning aangevraagd.


De kleiwarenfabriek ligt in Buggenum temidden van de woonbebouwing
foto Peter Wijnands/DDL

Illegale opslag bij steenfabriek

BUGGENUM
De kleiwarenfabriek Buggenum heeft begin dit jaar in strijd met de milieuvergunning kleurstoffen opgeslagen op haar terreinen in Buggenum. Dat is de conclusie van een onderzoek dat de afdeling handhaving van de provincie heeft verricht. De afdeling vindt dat het bedrijf een dwangsom opgelegd moet krijgen. Volgens een woordvoerder van de provincie zullen Gedeputeerde Staten binnenkort beslissen over het opleggen van een dwangsom.

Bij een controle op de terreinen van de Kleiwarenfabriek zijn in het voorjaar stoffen aangetroffen die het bedrijf volgens de milieuvergunning niet voorhanden mag hebben. Het gaat daarbij om stoffen als mangaanoxide en lithiumsilicaat. De stoffen waren in zogenaamde bigbags en in vaten opgeslagen. Het mangaanoxide wordt gebruikt om bakstenen zwart te kleuren. De andere stof dient om bakstenen die bestemd zijn voor de Britse markt, te verweren.

De opslag van de stoffen werd begin van dit jaar door omwonenden van de steenfabriek ontdekt. Ze hebben hun ontdekking gemeld bij de gemeente Haelen. Die heeft op haar beurt de provincie ingeschakeld. Medewerkers van de afdeling handhaving bevestigden kort daarna de opslag van de stoffen en kondigden aan het bedrijf een dwangsom op te leggen.

Volgens een woordvoerder van de provincie heeft de afronding van die procedure op zich laten wachten omdat eerst de eigenschappen van de gevonden stoffen onderzocht moesten worden. Het onderzoek heeft nu uitgewezen dat het bedrijf geen vergunning heeft voor het toepassen van deze stoffen.

Directeur H. Engels van de Kleiwarenfabriek ziet de beslissing van GS met vertrouwen tegemoet. Hij laat weten dat het bedrijf met de provincie in overleg is om de stoffen in de milieuvergunning op te nemen. "Het gaat om stoffen die algemeen gebruikelijk zijn in de keramische industrie. Andere bedrijven gebruiken die stoffen ook", zegt hij.



'Dit bedrijf hoort niet thuis in een woonwijk'

Ze zijn de Kleiwarenfabriek in hun woonwijk liever kwijt dan rijk. De bewoners van de Arixweg en de Holstraat in Buggenum. Ze hebben zelfs een stichting opgericht om gezamenlijk ten strijde te trekken tegen het bedrijf.

BUGGENUM
Jan Meerts, woordvoerder van de stichting Welzijn en Milieu uit Buggenum, windt er geen doekjes om. "Die fabriek hoort niet thuis in een woonwijk", zegt hij onomwonden. "En zeker niet als het bedrijf zich niks van de voorschriften aantrekt. We willen hier met een gerust hart kunnen slapen."

Op de tafel voor hem liggen drie vuistdikke mappen met correspondentie over de Kleiwarenfabriek Buggenum. Correspondentie die Meerts, sinds de oprichting van de stichting Welzijn en Milieu twee jaar geleden, heeft verzameld. De mappen bevatten briefwisseling met de gemeente Haelen, de provincie Limburg en rapporten van onderzoeksinstanties zoals de GGD en het RIVM (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu).
"Twee jaar geleden was de stankoverlast hier zó erg dat er mensen ziek van zijn geworden. Toen hebben we met enkele omwonenden besloten iets tegen die overlast te gaan doen", legt Meerts uit. "We hebben eerst handtekeningen ingezameld. Dertig gezinnen uit de directe omgeving van het bedrijf deden mee. Daarna hebben we de stichting opgericht."

De omwonenden trokken meteen bij de gemeente Haelen aan de bel. En die vroeg het bedrijf om opheldering. Na veel heen en weer gepraat beloofde de fabriek beterschap. De schoorsteen bij het bedrijf zou met tien meter worden verhoogd. En daardoor zou de stankoverlast afnemen. De schoorsteen is enkele maanden geleden inderdaad verhoogd.
Meerts is blij met die ingreep. Maar, daarmee is de buurt volgens hem nog niet verlost van alle overlast. "Begin van dit jaar hebben we ontdekt dat er illegaal gevaarlijke stoffen liggen opslagen. Stoffen die ze gebruiken om de bakstenen een kleur te geven. Door de hoge temperatuur bij het productieproces ontleden die kleurstoffen en komen er gevaarlijke stoffen vrij. Nou, dat kan dus niet. We hebben dat meteen bij de gemeente Haelen gemeld", zegt hij.
Haelen schakelde op haar beurt de afdeling handhaving van de provincie Limburg in.

Bij een controle in het bedrijf stelden medewerkers van de provincie vast dat er zonder vergunning mangaanoxide was opgeslagen. "Dat is een zeer gevaarlijke stof die wordt gebruikt om de bakstenen zwart te kleuren", weet Meerts.
In mei liet de provincie Meerts weten dat ze de fabriek een dwangsom zou opleggen vanwege de illegale opslag van de kleurstoffen. Maar tot zijn grote verbazing is het sindsdien opmerkelijk stil rond de dwangsomprocedure. "Waarom gebeurt er niets. Dat is de vraag die iedereen in het dorp hier bezighoudt", zegt hij. "We begrijpen niet waarom de provincie, niet ingrijpt", vult hij aan. "Er liggen nog steeds zwarte bakstenen op het terrein. Ze verwerken dus nog steeds dat gevaarlijke mangaanoxide. Het bedrijf gaat dus gewoon door met die illegale activiteiten.
Dat kan toch niet. Ze moeten hier maar gewoon stenen maken op een manier die niet gevaarlijk is voor de omgeving', vindt hij.
Directeur H. Engels van de Kleiwarenfabriek vindt de angst van de omwonenden voor het gebruik van de kleurstoffen overdreven. "Het gaat om stoffen die algemeen gebruikelijk zijn in de keramische industrie. Ze worden bij 1100 graden in de klei gebakken. We gaan die heus niet met bakken op straat gooien", zegt hij. Engels laat weten dat het bedrijf het gebruik van de stoffen wil laten opnemen in de vergunning. "We voeren daarover nog vooroverleg met de provincie. Voordat de definitieve vergunningaanvraag de deur uit gaat, willen we daarover met de omwonenden overleggen. Dat zal nog dit jaar gebeuren"zegt hij.


Dwangsom voor steenfabriek

BUGGENUM
De kleiwarenfabriek Buggenum moet een dwangsom van 400.000 euro betalen als ze niet vóór 25 november stopt met het deel van het productieproces dat in strijd is met de vergunning. Dat heeft het college van gedeputeerde staten (GS) bepaald naar aanleiding van klachten die omwonenden over het bedrijf hebben ingediend.

De dwangsom is door GS opgelegd omdat bij een controle in het bedrijf aan de rand van Buggenum is gebleken dat bij de productie van bepaalde bakstenen kleurstoffen zijn gebruikt, waarvoor het bedrijf geen vergunning heeft.

Daarnaast is bij de controle gebleken dat op het bedrijfsterrein bakstenen in strijd niet de vergunning aan een verweringsproces worden onderworpen. Het gebruik van de kleurstoffen en het veweren van bakstenen zijn de omwonenden van het bedrijf al jaren een doorn in het oog. Ze trokken daarom begin dit jaar via de door hen opgerichte stichting Welzijn en Milieu bij de provincie aan de bel. En vroegen de provincie om handhavend op te treden tegen de kleiwarenfabriek.

Voorzitter T. Metsemakers van de stichting is blij dat het provinciebestuur eindelijk tot actie is overgegaan. "Ik ben blij dat de provincie het aandurft om harde maatregelen te nemen tegen het bedrijf. En ik hoop dat ze de strakke regels ook handhaven. Want er is al eens eerder een dwangsom opgelegd. Maar die heeft geen effect gehad", zegt hij.

Directeur H. Engels van de Kleiwarenfabriek Buggenum kon gisteren niet inhoudelijk reageren op de beslissing van het provinciebestuur omdat hij nog geen kennis had kunnen nemen van dat besluit. "We zullen proberen of we uitstel kunnen krijgen. We hebben namelijk onlangs een aanvraag voor een nieuwe vergunning ingediend bij de provincie", liet hij weten.