7
Hoogleraar Tak, (UM):
rechtsbescherming burger uitgehold
MAASTRICHT
De rechtsbescherming van burgers tegen het optreden van de overheid is in Nederland op een alarmerende manier uitgehold. Bij bestuursrechtelijke beroeps- en bezwaarprocedures - in hoogste instantie tot bij de Raad van State - is vooral sprake van 'formulierencontrole', waarbij procedurefouten vaak meer gewicht in de schaal leggen dan het belang van de burger die bezwaar of beroep heeft aangetekend.
Dat vindt professor A. Tak, hoogleraar staats- en bestuursrecht aan de Universiteit Maastricht. Hij trekt die conclusie uit een lijvige studie naar de theorie en de praktijk van het Nederlandse bestuursprocesrecht, waarvan de resultaten deze week verschijnen bij uitgeverij Sdu.
De Nederlandse burger heeft via een stelsel van bezwaar- en beroepsprocedures - via de bestuursrechter tot bij de Raad van State - op het oog voldoende kans zijn stem te laten horen als hij het niet eens is met maatregelen of plannen van de overheid. In de praktijk valt dat volgens Tak echter zwaar tegen.
Om te beginnen bieden de huidige regelingen de bestuursrechter enlof de Raad van State volop mogelijkheden om in een bezwaarprocedure helemaal geen inhoudelijke uitspraak te doen, maar de indiener 'niet ontvankelijk' te verklaren op grond van procedurefouten.
De procedurele weg die de indiener van een beroep- of bezwaarschrift moet volgen, zit volgens Tak vol juridische valkuilen die alleen een "geroutineerd en gespecialiseerd rechtspleger" weet te vermijden.
Is die horde eenmaal genomen, en wordt een beroeps- of bezwaarschrift inhoudelijk in behandeling genomen, dan volgt een nieuw obstakel. "Dan moet men erop bedacht zijn dat de rechters alle bestuurlijke oordelen en keuzes volledig respecteren. Alleen bij onmiskenbare inbreuken op de wet kan.de burger op enig succes rekenen."
Met andere woorden: het algemeen belang - en daarop baseert de overheid als het goed is haar besluiten - staat voor de bestuursrechter voorop. En als die overheid bij het bepalen van dat algemeen belang niet grof over de (wettelijke) schreef' is gegaan, trekt de burger altijd aan het kortste eind. Zelfs als zijn verhaal inhoudelijk steek
houdt. Ook als de burger gelijk krijgt, is het maar de vraag of hij daar uiteindelijk iets mee opschiet.
De bestuursrechter of de Raad van State kan een bestreden overheidsbesluit formeel vernietigen, maar, zegt Tak, de overheid mag dan een nieuw besluit nemen dat in veel gevallen -hoogstens verpakt in een ander juridisch jasje - inhoudelijk gewoon hetzelfde is, en vervolgens wel door de rechters wordt geaccepteerd."
Zeker bij de Raad van State, die volgens Tak primair een adviseur van de overheid is, kan 'het bestuur' in principe rekenen op een herkansing, soms zelfs meer dan eens. En als de nood aan de man komt, heeft de overheid nog altijd het - volgens Tak 'bedenkelijke'- ultieme wapen tot zijn beschikking: wijzigen van de wet, desnoods
met terugwerkende kracht.
Bron: De Limburger 09-08-2002
terug naar "wat is nieuw op deze site"
terug naar index artikelen Raad van State
| 